ธุรกิจไทยที่มีศักยภาพ

ธุรกิจไทยที่มีศักยภาพ

อุตสาหกรรม

ธุรกิจสาธารณูปโภค การก่อสร้างและอสังหาริมทรัพย์

จุดแข็งและโอกาส

รัฐบาลเป็นกลไกสำคัญของการขับเคลื่อนการเติบโตของธุรกิจนี้ ดังจะเห็นได้จากโครงการการลงทุนขนาดใหญ่ เช่น

  • แผนงานการสร้างทางรถไฟเชื่อมบาห์เรน-ซาอุดีอาระเบีย ตามแนวสะพาน King Fahad Causeway ซึ่งมีกำหนดการแล้วเสร็จในปี 2018 เพื่อเชื่อมต่อระบบทางเดินรถไปของภูมิภาค GCC โครงการนี้มีมูลค่าสูงถึง 4.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
  • แผนงานสร้างบ้านการเคหะที่ได้ประกาศในปี ค.ศ. 2013 ซึ่งคาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2017 โดยโครงการสามารถรองรับได้ 53,000 ครอบครัว คิดเป็นงบประมาณการลงทุนทั้งสิ้น 8 พันล้าน ดอลลาร์สหรัฐ
  • การอนุมัติการและดำเนินการก่อสร้าง (เมื่อ 26 มิ.ย. 2557) ห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ที่สุดและมีสาขาในนครดูไบชื่อ Dragon Mall ใน Muharraq ดำเนินการโดยบริษัท Nass Construction รายละเอียดโครงการสำคัญอื่น ๆ ทั้งที่แล้วเสร็จและอยู่ในแผนงานการดำเนินงานดังตาราง Major medium-term infrastructure/projects ต่อไปนี้
Major medium-term infrastructure/projects
Project Name Value (US$bn) Capacity/ Length Timeframe Status
Airports
Bahrain integrated transport lines 8.12 na -2015 FS (Feasibility Study)
Expansion of the Bahrain International Airport (BIA) 4.9 13.5 mn passengers 2012- Construction tender in Q112
Bahrain new airport 3 - 2014 FS
Ports
Khalifa bin Salman Port at Hidd 0.09 2.5mn tonnes 2006-2008 Completed November 2009
Rail
Inter-GCC Railway 4 na -2015 FS
Roads & Bridges & others
North Manama causeway 0.3 4.02km 2010-Q2 -  2013 Contract awarded
Bahrain-Qatar Friendship Bridge 4.2 40km 2006- 2013 Contract awarded May 2008, construction delayed
Construction works for strategic road master plan project in Bahrain 0.14 na na Contract awarded
Construction works at Eisa Town Gate Road project 0.11 na Contract awarded Aug 2007
Mina Salman highway interchange project 0.09 na 2011- 2013 Contract awarded (June 2011)
Tubli Sewage Treatment Plant 0.15 - 2014 EPC, ITB
ที่มา: Bahrain Tender Board, Gulf Construction Week, OBG, BMI, as of October 2013

ลักษณะตลาดและแนวโน้ม

คาดการว่าธุรกิจการก่อสร้างซึ่งคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 6 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติ คิดเป็นมูลค่า 2 พันล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐ จะยังคงอยู่ในสัดส่วนนี้ไปอีก 3-5 ปีข้างหน้า แม้ว่าอัตราการโตยังไปเป็นที่น่าพอใจนัก รายละเอียดมูลค่าการก่อสร้าง การลงทุน และประมาณการใช้ซีเมนต์เพื่อการก่อสร้าง ดังแสดงในตารางข้างล่างนี้

Construction, Capital Investment and Cement Consumption
2012 2013 2014 2015 2016 2017
Construction industry value ($bn) 1.83 1.90 1.95 2.00 2.05 2.10
Construction industry growth (%yoy) 3.37 0.81 -0.65 -0.42 -0.75 -0.46
Construction industry (% GDP) 6.03 5.84 5.62 5.37 5.10 4.87
Total Capital investment ($bn) 5.59 5.93 6.26 6.57 6.85 7.14
Real capital investment growth(%yoy) 29.12 6.08 5.47 5.00 4.25 4.26
Cement consumption (tonnes) 804,418 812,139 817,867 823,647 829,316 833,909
Cement consumption growth (%yoy) 1.43 0.96 0.71 0.71 0.69 0.55
ที่มา: BMI

ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์มีทิศทางของการฟื้นตัวในช่วงปี ค.ศ. 2013 ดูได้จากปริมาณของการโตของตลาดที่พักอาศัยของช่วงครึ่งปีหลังของปี ค.ศ. 2013 ส่วนธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ที่เกี่ยวกับสำนักงานและอัตราค่าเช่าบ้านอัตราการจองและเช่า ยังไม่ฟื้นตัว เนื่องจากปริมาณการขยายตัวของธุรกิจน้อย จากการสำรวจการเช่าร้านค้าเพื่อค้าปลีกและอุตสาหกรรมพบว่าค่าเช่าสำนักงานใน Manama และ Muharraq จะเพิ่มขึ้นเพียงร้อยละ 5 ในปี ค.ศ. 2014-2015


OFFICE RENTS, ค.ศ. 2013-ค.ศ. 2014 (BHD PER M2/MONTH)
  October 2013-March 2014 2013- 2014
  Min Max Trend % change
Manama 4.32 9.47 Increase 5
Muharraq 4.10 6.15 Increase 5
Riffa 2.96 5.66 Same 0

RETAIL FORECAST RENTS, ค.ศ. 2013 AND ค.ศ. 2014 (BHD PER M2/MONTH)
  October 2013-March 2014 2013- 2014
  Min Max Trend % change
Manama 7.50 20.50 Same 0
Muharraq 7.53 16.39 Increase 5
Riffa 5.00 9.00 Same 0

INDUSTRIAL FORECAST RENTS, ค.ศ. 2013 AND ค.ศ. 2014 (BHD PER M2/MONTH)
  October 2013-March  2014 2013- 2014
  Min Max Trend % change
Manama 2.50 4.50 Same 0
Muharraq 2.57 3.08 Increase 5
Riffa 2.50 4.75 Same 0
ที่มา: BMI

ในขณะที่ที่ดินสำหรับนิคมอุตสาหกรรมมีแนวโน้มการขยายตัวที่สูงกว่าเพราะได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลโดยเฉพาะอุตสาหกรรมขนาดกลางและย่อม อุตสาหกรรมสุขภาพและอุตสาหกรรมเพื่อการศึกษา ซึ่งเห็นได้จากการผ่านร่างแผนงานของปี ค.ศ. 2013 ที่ลดอัตราการเช่าที่ดินเพื่อการอุตสาหกรรมดังกล่าวถึงร้อยละ 50 ส่วนการเช่าเพื่อการธุรกิจค้าปลีกมีแนวโน้มการเปิดเป็นร้านค้าขนาดเล็กซึ่งกระจายอยู่ทั่วไปมากกว่าการเช่าพื้นที่ในห้าง การขยายตัวของห้างที่มีพื้นที่ตั้งแต่ 100,000 ตารางเมตรขึ้นจะไม่เกิดขึ้นจนกว่าประเทศจะมีจำนวนประชากรเพิ่มขึ้นถึง 1.5 ล้านคน มีการพัฒนาหน่วยงานที่ขับเคลื่อนโดย Ministry of Municipality & Agriculture Affairs ชื่อ Municipal One Stop Shop ให้บริการจดทะเบียนการขออนุญาตสร้างอาคารครบวงจร และการสนับสนุนผู้ประกอบการผ่านโครงการ Tamkeen ที่ให้การสนับสนุนผู้ประกอบการขนาดกลางและเล็กในธุรกิจก่อสร้างและตกแต่งอาคารด้วยการสนับสนุนค่าเครื่องจักรในโรงงานสูงถึง 15,000 ดีนาร์บาห์เรนเพื่อลดต้นทุนการผลิต

ทิศทางของการลงทุนธุรกิจอสังหาริมทรัพย์มุ่งที่กลุ่มลูกค้าที่มีรายได้สูงที่เป็นชาวต่างชาติรวมถึงประชากรในกลุ่ม GCC และเป็นลักษณะของโครงการขนาดใหญ่ ที่จำกัดอยู่จำเพาะในบางพื้นที่ เช่น Ahamed Al Fateh Hoora Bu Ghazal และส่วนบนของ Manama ในปัจจุบันกฎระเบียนได้เปลี่ยนแปลงเป็นไปในการซื้อ ขายและถือครองที่ดินได้อย่างกว้างขวาง เช่น Amwaj Islands, Dannat, Hawar, Bahrain Bay, Reef Island, Riffa Views, Durat Bahrain และ Al Areen Desert Resort ซึ่งผู้ถือครองอสังหาริมทรัพย์ในพื้นที่ดังกล่าวจะได้รับสิทธิการถือครองถิ่นพำนัก (Residency visa) แม้ว่าจะเป็นคนต่างชาติก็ตาม ซึ่งตลาดบ้านมือสองในบาห์เรนยังไม่มีการพัฒนามากนัก เนื่องจากคนซื้อบ้านแล้วถือครองตลอดชีพ แต่เนื่องจากการพัฒนาของตลาดระดับสูงทำให้ทัศนคติของคนบาห์เรนเปลี่ยนไปและหันมาสนใจลงทุนในบ้านมือสองมากขึ้น ผ่านตัวแทนการซื้อขายทั้งในและนอกประเทศด้วยระบบการโอนกรรมสิทธิ์ในรูปแบบของศาสนาอิสลาม เพื่อลดค่าใช้จ่าย

การเติบโตระยะยาวของธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ มีปัจจัยสำคัญที่ควรคำนึงถึง 3 ประการคือ 1. ความเชื่อมั่นของธนาคารในการให้สินเชื่อ 2. แผนการขยายสะพาน King Fahad Causeway เชื่อมบาห์เรน และซาอุดีอาระเบีย ตลอดจนสะพานเชื่อม บาห์เรนและกาตาร์ ที่จะทำให้มีจำนวนความต้องการที่พักอาศัยเพิ่มมากขึ้น และ 3. ราคาค่าเช่าสำนักงานและความสะดวกของการเดินทางในภูมิภาค อีกทั้งบาห์เรนถูกวางให้เป็นฐานการกระจายธุรกิจในภูมิภาค GCC ตอนบนและแอฟริกาเหนือ เช่น Rotana Group บริษัทสื่อโฆษณาขนาดใหญ่ที่จะย้ายสำนักงานใหญ่จากกรุงไคโร ประเทศอียิปต์มาบาห์เรน บริษัทช่องทีวีของซาอุดีอาระเบียก็มีความต้องการที่จะขยายช่องทีวี โดยใช้บาห์เรนเป็นฐานการกระจายเครือข่าย และแผนการขยายธุรกิจการผลิตน้ำมันของรัฐบาลภายในปี 2020 จะนำมาซึ่งการหลั่งไหลเข้ามาของชาวต่างชาติที่จะมาทำงานและตั้งถิ่นฐานในบาห์เรนมากขึ้น

อย่างไรก็ตามทิศทางการเติบโตในระยะสั้นยังต้องถูกขับเคลื่อนโดยการสนับสนุนและลงทุนโดยภาครัฐบาลเป็นหลัก ซึ่งคาดว่าเมื่อเศรษฐกิจฟื้นตัวอย่างเต็มที่ในอนาคตแล้ว สิ่งที่คาดการณ์ไว้ทั้งในระยะสั้นและระยะยาวดังกล่าวนั้นก็จะเกิดขึ้นเป็นรูปธรรม ดังแสดงในตาราง MAJOR PROJECTS - CONSTRUCTION AND SOCIAL INFRASTRUCTURE ข้างล่างนี้


MAJOR PROJECTS - CONSTRUCTION AND SOCIAL INFRASTRUCTURE
Project Name Value (US$mn) Capacity / Length Companies Timeframe Status
Commercial Construction          
Exhibitions City 1,100 Bahrain Exhibitions and Conferences Authority Mumtalakat, Bahrain Chamber of Commerce and Industry Agreement signed
Luxury hotel in Villamar development 32,000sq m Gulf Holding Company Municipal government conditional approval
Lulu Island mixed development 1,250 579,000 sq m Mouwad Group 2005-2009 Underway
Construction works for infrastructure development at Amwaj Islands 1,500 2.79mn sq m Oasis Property ,Al-Saraya Properties 2007-2010 Currently underway
Durrat al-Bahrain 3,000 20mn sq m Atkins, Kuwait Management Company, Bovis Lend Lease -2009 At planning stage
Bahrain Financial Harbour 1,300 380,000 sq m AMA, Gulf Holding Company -2009 Ongoing
Construction of resort in Al Areen development 80 63,000 sq m Al Zamel International Co 2007-2010 At planning stage
Construction works for Sunset Hill project 53 44,000 sq m Abu Dhabi Investment House (ADIH) and Sorooh Investment Company 2007-2009 Contract awarded
Housing          
Social housing programme 1,270 23,000 units 2010 - 2012 Government funding pledged.
East Sitra and East Hidd residential city projects 11,600 units Project announced. Awaiting tender launch
Muharraq housing project 530 2,500units Kuwait Finance House Bahrain 2011- At planning stage/Construction scheduled to begin in Q3 2011
Diyar Al Muharraq crafted affordable housing project 500 2,500 units Kuwait Finance House-Bahrain MD 2011- Construction due to begin May 2011, tenders issued
affordable housing units, Bahrain 3,845 units Manara Developments 2011-2015 Project announced
30,000 new housing units 3,180 2011-2016 Plans announced
Industrial Construction          
integrated steel project 1,200 Nass Contracting WLL (NCW) - JV between Gulf United Steel Holding Company (GUSHC) and Kogyo Co. expected to begin work on August 1 2011 Contract awarded
Hidd steel mill civil engineering works 1,200 Nass Contracting (EPC)/Gulf United Steel Holding Company, Yamato Kogyo 2011- Civil engineering EPC contract awarded
Residential Construction          
Bahrain Bay, twin tower residential complex 130 200 units Ajmera Mayfair Contract awarded (October 2010)
Busaiteen residential project Sakana Holistic Housing Solutions First stage to be completed July 2011 Project on schedule
ที่มา: BMI, as of October ค.ศ. 2013.


สำหรับโอกาสของแรงงานไทยและการลงทุนจากประเทศไทยที่จะเข้ามาทำงานหรือร่วมลงทุนในประเทศบาห์เรนในธุรกิจนี้ไม่ง่ายนักเนื่องจาก

  1. แข่งขันกับแรงงานราคาถูกและมีความอดทนมากกว่าจากกลุ่มประเทศเอเชียใต้ เช่น อินเดีย บังคลาเทศ และศรีลังกา
  2. ความสามารถในการใช้ภาษาอังกฤษ
  3. ความแตกต่างในศาสนา
  4. ความหลากหลายของงานและโครงการ รวมถึงโอกาสของการรับเหมามีไม่มากเท่าประเทศไทย ทำให้นักลงทุนขนาดกลางและเล็กไม่สามารถแข่งขันได้
  5. การร่วมลงทุนที่ผ่านมาเป็นลักษณะรัฐบาลกับรัฐบาล (G to G) ที่ให้ความช่วยเหลือทั้งการเจรจา และเงินช่วยเหลือดอกเบี้ยต่ำ ในโครงการระดับเมกะโพรเจกต์ ทำให้ผู้ประกอบการขนาดใหญ่มีโอกาสในตลาดนี้ตั้งแต่ต้น (First Mover Advantage) เช่น จีน เกาหลี ญี่ปุ่น ตุรกี อินเดีย และสเปน
  6. ค่านิยมตะวันตกของคนบาห์เรนในงานธุรกิจการก่อสร้างในเรื่องการออกแบบ และเทคนิคการก่อสร้าง รวมถึงวัสดุก่อสร้างที่จะต้องให้ได้ตามมาตรฐานของตะวันตก แม้ว่าต้นทุนการลงทุนจะสูงก็ตาม
  7. บาห์เรนมีบริษัทก่อสร้างและรับเหมาขนาดใหญ่หลายบริษัทที่เครือข่ายของ supply chain สายการผลิต และ ดำเนินงานโดยตระกูลใหญ่ในประเทศ เช่น Al Moayyed AMA และ NASS
  8. โอกาสของผู้ประกอบการไทยจะเป็นในลักษณะของการจัดส่งสินค้าที่หาได้ยากในตลาดบาห์เรนและ GCC เช่น สแตนเลส ทองเหลือง ทองแดง ไททาเนี่ยม และเครื่องสุขภัณฑ์

อุปสรรค

ธุรกิจสาธารณูปโภคและอสังหาริมทรัพย์ ค่อนข้างซบเซาในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านที่มา ซึ่งดูได้จากอัตราการลดลงของการให้สินเชื่อจากธนาคารต่าง ๆ คาดว่าปริมาณการให้สินเชื่อจะยังคงอยู่ในระดับที่ต่ำใน 2-3 ปีข้างหน้า เนื่องจากผลกระทบของเศรษฐกิจโดยทั่วไปของโลก และสภาพการฟื้นตัวทางการเมืองของประเทศ ซึ่งมีผลโดยตรงต่อความเชื่อมั่นในการลงทุนของธุรกิจนี้ ที่ต้องอาศัยความต่อเนื่องและความเชื่อมั่นของนักลงทุนระยะยาว